मरुदम में प्रकृति से शिक्षा: एक शिक्षक का अनुभव
देसाई, ध्रुव (2021) मरुदम में प्रकृति से शिक्षा: एक शिक्षक का अनुभव शिक्षा विमर्श. pp. 40-42. ISSN 2231-0509
|
Fulltext Document
मरुदम में प्रकृति से शिक्षा.pdf Download (91kB) |
Introduction
यह लेख तमिलनाडु के तिरुवन्नामलई स्थित 'मरुदम फार्म स्कूल' के अनूठे शैक्षिक दर्शन और कार्यप्रणाली को रेखांकित करता है। 'द फॉरेस्ट वे ट्रस्ट' द्वारा संचालित यह विद्यालय प्रकृति और शिक्षा के बीच के गहरे सम्बन्ध को पुनर्जीवित करने का प्रयास है। लेखक बताते हैं कि यहाँ शिक्षा किसी एक तयशुदा ढाँचे (जैसे मोंटेसरी या वाल्डोर्फ) तक सीमित नहीं है, बल्कि यह बच्चों की भलाई और पृथ्वी के प्रति हमारी ज़िम्मेदारी पर केन्द्रित है। यहाँ खेती, वनरोपण और जीव-जन्तुओं की देखभाल करना पाठ्येतर गतिविधियाँ नहीं, बल्कि मुख्य पाठ्यक्रम का हिस्सा हैं। लेख इस बात पर ज़ोर देता है कि 'करना' सीखने का अनिवार्य अंग है और वास्तविक शिक्षा वही है जो बच्चों को उनके परिवेश और स्वयं से दूर करने के बजाय उन्हें उससे जोड़ती है।
| Item Type: | Article |
|---|---|
| Discipline: | Education |
| Programme: | Works of Partner Organisations > Digantar > Shiksha Vimarsh |
| Title(English): | Learning from Nature at Marudam: A Teacher's Experience |
| Creators(English): | Dhruv Desai |
| Publisher: | Digantar |
| Journal or Publication Title(English): | Shikhsha Vimarsh |
| Related URLs: | |
| URI: | http://anuvadasampada.azimpremjiuniversity.edu.in/id/eprint/5655 |
![]() |
Edit Item |
Disclaimer
Translated from English to Hindi/Kannada by Translations Initiative, Azim Premji University. This academic resource is intended for non-commercial/academic/educational purposes only.
अनुवाद पहल, अज़ीम प्रेमजी विश्वविद्यालय द्वारा अँग्रेज़ी से हिन्दी में अनूदित। इस अकादमिक संसाधन का उपयोग केवल ग़ैर-व्यावसायिक, अकादमिक एवं शैक्षिक उद्देश्यों के लिए किया जा सकता है।
ಅಜೀಂ ಪ್ರೇಮ್ಜಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅನುವಾದ ಉಪಕ್ರಮದ ವತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
